Casus 2

Probleem

Geachte heer Van Praag/Beste Erik,

Op een van de verpleegafdelingen was een 96-jarige dame opgenomen i.v.m. valneigingen. Deze patiënte verkeerde in een slechte voedingstoestand. Zij kon niet voldoende eten. Na overleg met de zaalarts en verpleegkundige werd besloten om mevrouw voor te stellen sondevoeding te geven. Een en ander werd uitgelegd, de sonde werd getoond en mevrouw stemde toe.Even later ging ik de sonde inbrengen bij mevrouw. Zij weigerde toen pertinent, zowel verbaal als door het afweren met haar handen. Op dat moment zagen wij ons geplaatst voor het volgende dilemma:

- de sonde inbrengen tegen de wil van mevrouw in

- de sonde niet inbrengen en de voedingstoestand niet kunnen verbeteren

Mevrouw is niet wilsonbekwaam. We hebben op dat moment gekozen voor optie a. Inmiddels ligt mevrouw nog op de afdeling en heeft ze een onvoldoende intake. Haar voedingstoestand gaat gestaag achteruit. Zij weigert nog altijd een voedingssonde.

Hoe kunnen we hier mee verder?

Antwoord

Ik ben noch ethicus, noch jurist, dus je moet mijn reactie zien als een persoonlijke.

  1. Ik zou de sonde niet inbrengen, ook al heeft ze eerder toegestemd. Als ze na hernieuwde uitleg blijft weigeren, dan zou ik -mevrouw is immers niet wilsonbekwaam- haar wil respecteren. Wat is daar eigenlijk op tegen? (Voor zover ik als leek kan nagaan, is er in dit geval van euthanasie geen sprake. Indien dat wel het geval is, dan gelden uiteraard de wettelijke regels aangaande euthanasie).

  2. Het is goed om met mevrouw in contact te blijven en na te gaan of ze begrijpt wat haar keuze inhoudt. Als dat zo is, en ze blijft bij haar keuze, dan zou ik haar liefdevol (laten) begeleiden in haar sterfproces. Het kan zijn dat ze op een gegeven moment haar wilsbekwaamheid verliest, maar als ze voordien haar mening niet gewijzigd heeft is dit wat mij betreft zo goed als een euthanasieverklaring. (Opnieuw: voor de juridische achtergrond hiervan sta ik niet in.)

  3. Het is in een dergelijk geval altijd goed om wat tijd in te ruimen voor zelf-onderzoek. Wat zijn de eigen motieven voor het wel/niet inbrengen van de sonde? Hoeveel eigen (al dan niet onverwerkte) gevoelens spelen er een rol? Het is goed om je te realiseren dat je eigen gevoelens hun plaats mogen hebben, maar dat in het algemeen de gevoelens van de patient voorgaan boven die van jou en haar familie. Het is haar leven - niet het jouwe.



Terug naar het casusoverzicht